افسران جنگ نرم

خزه ها

تولید مثل جنسی در خزه

 گیاه اصلی در خزه گامتوفیت است که سبز رنگ بوده و فتوسنتز می كند و درشت تر از اسپوروفیت است. دو نوع گامتوفیت نر و ماده به صورت جدا وجود دارند. اما اسپوروفیت كاملاً وابسته به گامتوفیت است، زرد رنگ است، فتوسنتز نمی كند و بر روی گامتوفیت ماده قرار دارد. در انتهای برخی از ساقه های خزه اندام های جنسی نر یا آنتریدی و در انتهای برخی دیگر، اندام های جنسی ماده یا آرکگون (تخمزا)  پدید می آیند. ( آنتریدی و آركگن ساختارهایی چند سلولی هستند كه گامت تولید می كنند).

در بعضی از خزه ها اندام های جنسی نر و ماده، با هم در نوك یك ساقه ظاهر می شوند. آنتریدی ها پس از رسیدن پاره می شوند و گامت های نر تاژك دار( آنتروزوئید های دوتاژكی ) خود را آزاد می سازند. این گامت ها در قطرات آب شبنم یا باران شنا می آنند و خود را به اندام های جنسی ماده می رسانند. ( اگر این آنتروزوئیدها در محیط مرطوب قرار نگیرند نمی توانند به سمت آرکگون حرکت کنند و این خود  دلیلی است که چرا خزه ها در محیط مرطوب رشد می کنند). آنگاه یك گامت نر وارد آرکگون می شود و عمل لقاح انجام شده و بر روی گامتوفیت ماده سلول تخم به وجود می آید. (با تشكیل سلول تخم مرحله ی اسپوروفیتی آغاز می شود)

 روی گامتوفیت ماده سلول تخم با تقسیمات میتوزی پی در پی خود اسپوروفیت را به وجود می آورد. از تقسیمات تخم در درون آرکگون یك میله به وجود می آید. انتهای این میله یا تار برآمده می شود و هاگدان را می سازد. داخل هاگدان هاگ ها پدید می آیند. اسپوروفیت خود شامل دو بخش تار و هاگدان است كه درون هاگدان با تقسیمات میوزی هاگ ها یا همان اسپورها به وجود می آیند. پس به عنوان یک قانون کلی در خزه (و كلاً در گیاهان) برای تولید گامت، تقسیم میتوز و برای تولید هاگ یا اسپور تقسیم میوز صورت می گیرد.

 در محیط مساعد کلاهك هاگدان می افتد و هاگ ها خارج می شوند. بعد از رسیدن هاگ ها، هاگدان باز شده و هاگ ها توسط آب و باد پراكنده می شوند. هرگاه هاگ در محیط مرطوب قرار گیرد، شروع به رویش و تقسیم كرد ه و رشد خود را آغاز می آند و گامتوفیت ها را به وجود می آورند و رشته ای را به وجود می آورد که منشعب می شود بعضی از این انشعابات کلروفیل خود را از دست می دهند و با نفوذ به درون خاك آب و نمك ها را جذب می آنند. انشعابات دیگر به صورت جوانه در می آیند و سرانجام تبدیل به ساقه ی برگدار خزه می شوند.

  تولید مثل غیر جنسی در خزه

تولید مثل رویشی در  خزه ها به طریق غیر جنسی هم تكثیر می یابند. برای مثال هرگاه رشته اولیه قطعه قطعه شود، هر قطعه آن می تواند یك خزه جدید به وجود آورد.

 هپاتیك ها

در نواحی مرطوب و سایه، خزه گیان دیگری هم می رویند. پیكر این گیاهان شامل صفحه سبز رنگ کوچكی است که روی زمین گسترده می شود.از آنجا که این صفحه سبز رنگ در بعضی از این گیاهان به جگر شباهت دارد، آنها را هپاتیكا یا جگرواش ها می نامند. صفحه ی سبز رنگ هپاتیك نقش غذاسازی دارد. برای غذاسازی آب لازم است. آب به وسیله ریزوئیدها که در سطح زیرین صفحه سبز رنگ قرار دارند از محیط گرفته می شود.